ته‌تاندیش چیست؟ (تاندیش و باقی‌مانده مذاب آن)

ته‌تاندیش به باقی‌مانده مذاب در قسمت‌های انتهایی تاندیش گفته می‌شود که در جریان عملیات ریخته‌گری مداوم شکل می‌گیرد. این باقی‌مانده پس از سرد شدن، به‌صورت توده‌های آهنی مکعبی یا مستطیلی باقی می‌ماند و پس از آماده‌سازی، دوباره به‌عنوان بخشی از شارژ کوره در فرآیند ذوب مصرف می‌شود.

ته‌تاندیش در بازار آهن‌آلات کنار محصولاتی مثل خرسک و شلاکه خرید و فروش می‌شود. اما منشأ، شکل و نحوه آماده‌سازی این محصولات با هم فرق دارد و برای خرید درست باید این تفاوت‌ها را شناخت. اگر به‌دنبال تأمین هستید، مشخصات، حداقل سفارش (۲۵ تن) و استعلام قیمت را در صفحه خرید ته‌تاندیش ببینید.

در این راهنما ابتدا توضیح می‌دهیم تاندیش چیست و ته‌تاندیش چگونه شکل می‌گیرد، سپس به شکل، کاربرد، تفاوت آن با خرسک و شلاکه، عوامل مؤثر بر قیمت و نکات خرید می‌پردازیم.

تاندیش چیست و چه نقشی در ریخته‌گری مداوم دارد؟

تاندیش ظرف واسطه‌ای است که در خط ریخته‌گری مداوم، بین پاتیل و قالب قرار می‌گیرد. فولاد مذاب ابتدا از پاتیل به تاندیش منتقل می‌شود و از آنجا وارد قالب‌ها می‌شود. مهم‌ترین نقش‌های تاندیش عبارتند از:

  • دریافت مذاب از پاتیل و توزیع آن بین قالب‌ها
  • تنظیم و یکنواخت نگه داشتن جریان مذاب ورودی به قالب
  • کمک به جدا شدن ناخالصی‌ها از مذاب پیش از ورود به قالب
  • امکان ادامه ریخته‌گری هنگام تعویض پاتیل

بدون تاندیش، کنترل جریان مذاب و کیفیت شمش یا تختال تولیدی بسیار دشوارتر می‌شد.

ته‌تاندیش چگونه شکل می‌گیرد؟

در پایان عملیات ریخته‌گری، مقداری مذاب در انتهای تاندیش باقی می‌ماند که امکان ریخته‌گری کامل آن وجود ندارد. این باقی‌مانده پس از سرد شدن به توده‌ای جامد تبدیل می‌شود و بعد از خارج کردن از تاندیش، جمع‌آوری و به‌عنوان ته‌تاندیش عرضه می‌شود.

از آنجا که مذاب داخل ظرفی با هندسه مشخص منجمد می‌شود، ته‌تاندیش معمولاً شکلی منظم‌تر از خرسک دارد و به‌صورت توده‌های مکعبی یا مستطیلی دیده می‌شود. ممکن است بخشی از نسوز یا سرباره تاندیش هم به سطح توده چسبیده باشد و باید در ارزیابی محموله در نظر گرفته شود.

شکل ته‌تاندیش و نیاز به برشکاری

برخلاف تصور رایج که ته‌تاندیش را یک قطعه یکپارچه و آماده مصرف می‌داند، این محصول در بسیاری از موارد به‌صورت توده‌های نسبتاً بزرگ مکعبی یا مستطیلی شکل می‌گیرد. به همین دلیل، پیش از استفاده مجدد در کوره، معمولاً نیاز به برشکاری دارد تا به ابعاد قابل شارژ کوره مصرف‌کننده تبدیل شود.

اگر توده‌ای بزرگ‌تر از دهانه شارژ باشد، یا برای ذوب سریع مناسب نباشد، مصرف‌کننده باید هزینه و زمان برشکاری را هم در محاسبات خود لحاظ کند. پس هنگام مقایسه قیمت‌ها فقط به قیمت هر کیلو نگاه نکنید.

ابعاد ته‌تاندیش برشکاری‌شده

توده‌های ته‌تاندیش پس از برشکاری (پیکور) به قطعاتی با عرض کمتر از ۱ متر تبدیل می‌شوند. این اندازه با دهانه شارژ بیشتر کوره‌های القایی و قوس الکتریکی سازگار است و مصرف‌کننده بدون خردکردن یا برش اضافه می‌تواند قطعات را مستقیم شارژ کند.

  • عرض قطعات برشکاری‌شده: کمتر از ۱ متر
  • شکل قطعات: مکعبی یا مستطیلی، مطابق هندسه تاندیش
  • شارژ مستقیم: بدون نیاز به برش یا خردایش مجدد در کارخانه مصرف‌کننده

ابعاد دقیق هر محموله به نحوه برشکاری و نیاز کوره خریدار بستگی دارد و هنگام استعلام هماهنگ می‌شود. اگر دهانه شارژ کوره شما محدودیت خاصی دارد، آن را پیش از سفارش اعلام کنید.

ذوب‌دهی ته‌تاندیش

ذوب‌دهی نشان می‌دهد از هر محموله چند درصد وزن بعد از ذوب به فلز قابل استفاده تبدیل می‌شود. ذوب‌دهی ته‌تاندیش بالای ۹۰ درصد است. دلیل آن این است که ته‌تاندیش از انجماد مذاب فولاد به دست می‌آید و بخش اصلی آن خود فلز است؛ سهم ناخالصی کمتر از ۱۰ درصد می‌ماند و بیشتر آن نسوز یا سرباره‌ای است که به سطح توده چسبیده است.

برای مقایسه، خرسک ورقه‌ای پیکورخورده و در ابعاد کوره حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد ذوب‌دهی دارد. بنابراین ته‌تاندیش از نظر ذوب‌دهی در بالاترین سطح این دسته از مواد بازیافتی قرار می‌گیرد.

ذوب‌دهی بالاتر یعنی هزینه واقعی هر کیلوگرم فلز قابل استفاده کمتر می‌شود و افت وزن کمتری هنگام ذوب خواهید داشت. ذوب‌دهی هر محموله در زمان استعلام و همراه با آنالیز تأیید می‌شود.

کاربرد ته‌تاندیش در تولید فولاد

مهم‌ترین کاربرد ته‌تاندیش، بازگشت دوباره به فرآیند ذوب است:

  • جایگزینی بخشی از قراضه در شارژ کوره برای تولید شمش فولاد
  • جایگزینی بخشی از آهن اسفنجی در همان فرآیند
  • بازگرداندن مواد آهن‌دار به چرخه تولید به‌جای دورریز
  • کمک به مدیریت هزینه مواد اولیه شارژ کوره

ته‌تاندیش پس از برشکاری و آماده‌سازی در کوره‌های القایی و قوس الکتریکی قابل مصرف است. اندازه مناسب قطعات به ظرفیت و دهانه شارژ همان کوره بستگی دارد.

تفاوت ته‌تاندیش با خرسک، شلاکه و اشک برش

ته‌تاندیش و خرسک هر دو از انجماد باقی‌مانده مذاب به وجود می‌آیند و معمولاً نیاز به برشکاری دارند، اما منشأ تولیدشان متفاوت است. شلاکه و اشک برش هم منشأ و شکل دیگری دارند:

محصولمنشأشکل ظاهرینیاز به برشکاری
ته‌تاندیشباقی‌مانده مذاب ته تاندیش در ریخته‌گری مداومتوده‌های مکعبی یا مستطیلی؛ پس از برشکاری عرض زیر ۱ متردر بسیاری موارد دارد
خرسکباقی‌مانده مذاب کف کوره یا پاتیلتوده‌های درشت و نامنظماغلب دارد
شلاکهبخش آهنی موجود در سرباره کورهورقه‌های آهنی در سایزهای مختلفنیاز به فرآوری و دانه‌بندی دارد
اشک برشذرات حاصل از برش حرارتی (شعله یا پلاسما)ذرات و قطعات ریز فلزیمعمولاً لازم نیست

ذوب‌دهی ته‌تاندیش بالای ۹۰ درصد است. تفاوت منشأ می‌تواند روی عیار و ترکیب محموله اثر بگذارد. به همین دلیل هرکدام باید جداگانه آنالیز و قیمت‌گذاری شوند. توضیح کامل‌تر هر محصول را در مقاله‌های خرسک چیست، شلاکه چیست و اشک برش آهن بخوانید.

ته‌تاندیش یا خرسک؛ کدام را بخریم؟

پاسخ کلی وجود ندارد و انتخاب به شرایط کارخانه شما بستگی دارد:

  • ظرفیت و دهانه شارژ کوره: توده‌های بزرگ‌تر نیاز به برشکاری بیشتر دارند
  • امکانات برشکاری: اگر واحد شما برشکاری را داخل مجموعه انجام می‌دهد، هزینه این مرحله متفاوت خواهد بود
  • آنالیز واقعی محموله: عیار و ناخالصی هر محموله، مهم‌تر از نام محصول است
  • درصد پرتی هنگام ذوب: محصولی که ارزان‌تر است ولی افت وزن بیشتری دارد، لزوماً اقتصادی‌تر نیست

بهترین کار این است که از هر دو محصول آنالیز بگیرید و قیمت را بر اساس هزینه واقعی هر تن فولاد قابل استفاده مقایسه کنید.

فاکتورهای مؤثر بر قیمت ته‌تاندیش

قیمت ته‌تاندیش عددی ثابت نیست و در هر معامله بر اساس چند فاکتور مشخص می‌شود:

  • عیار و آنالیز محموله
  • درصد پرتی (افت وزن) هنگام ذوب مجدد
  • اندازه توده‌ها (عرض زیر ۱ متر پس از برشکاری) و میزان نیاز به برشکاری
  • ذوب‌دهی محموله (بالای ۹۰ درصد)
  • وجود یا نبود نسوز و سرباره چسبیده به توده‌ها
  • تناژ سفارش، محل بارگیری و هزینه حمل
  • شرایط روز بازار آهن‌آلات

هنگام خرید ته‌تاندیش به چه نکاتی توجه کنیم؟

  • منشأ محموله و اندازه توده‌ها
  • نیاز یا عدم نیاز به برشکاری پیش از مصرف
  • سازگاری ابعاد قطعات با دهانه شارژ کوره مصرف‌کننده
  • آنالیز و عیار اعلام‌شده
  • میزان نسوز یا سرباره همراه توده‌ها
  • تناژ مورد نیاز و ظرفیت قابل تأمین
  • شرایط بارگیری، حمل و تحویل

سوالات متداول درباره ته‌تاندیش

تاندیش چیست؟

تاندیش ظرف واسطه‌ای بین پاتیل و قالب در ریخته‌گری مداوم است که جریان مذاب را کنترل و بین قالب‌ها توزیع می‌کند.

ته‌تاندیش چیست؟

ته‌تاندیش باقی‌مانده مذاب انتهای تاندیش است که پس از سرد شدن به توده‌های آهنی مکعبی یا مستطیلی تبدیل می‌شود و دوباره در کوره ذوب می‌شود.

ته‌تاندیش چه فرقی با خرسک دارد؟

منشأ تولید متفاوت است؛ ته‌تاندیش از قسمت انتهایی تاندیش و خرسک از کف کوره یا پاتیل شکل می‌گیرد. شکل ظاهری هر دو توده‌ای است، اما باید جداگانه آنالیز و قیمت‌گذاری شوند.

آیا همه محموله‌های ته‌تاندیش نیاز به برشکاری دارند؟

اغلب بله، چون ته‌تاندیش به‌صورت توده‌های مکعبی یا مستطیلی نسبتاً بزرگ شکل می‌گیرد که باید متناسب با دهانه شارژ کوره آماده شوند.

ابعاد ته‌تاندیش برشکاری‌شده چقدر است؟

ته‌تاندیش پس از برشکاری با عرض کمتر از ۱ متر عرضه می‌شود تا بدون برش اضافه مستقیم وارد کوره شود. ابعاد دقیق هر محموله هنگام استعلام هماهنگ می‌شود.

ذوب‌دهی ته‌تاندیش چقدر است؟

ذوب‌دهی ته‌تاندیش بالای ۹۰ درصد است؛ یعنی بیش از ۹۰ درصد وزن محموله بعد از ذوب به فلز قابل استفاده تبدیل می‌شود و سهم نسوز، سرباره و ناخالصی کم است.

ته‌تاندیش برای چه نوع تولیدی استفاده می‌شود؟

عمدتاً برای ذوب مجدد و جایگزینی بخشی از قراضه یا آهن اسفنجی در تولید شمش فولاد.

قیمت ته‌تاندیش چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت به عیار و آنالیز، درصد پرتی، اندازه توده‌ها و نیاز به برشکاری، تناژ سفارش، محل بارگیری و شرایط روز بازار بستگی دارد و باید برای هر محموله جداگانه استعلام شود.

قبل از خرید ته‌تاندیش چه اطلاعاتی باید از فروشنده بگیریم؟

منشأ محصول، آنالیز یا عیار، اندازه توده‌ها، نیاز به برشکاری، تناژ قابل تأمین و شرایط بارگیری و تحویل را پیش از خرید مشخص کنید.

آیا امکان تأمین ته‌تاندیش در تناژ بالا وجود دارد؟

بله. تأمین ذوب فولاد ذوالفقاری امکان تأمین انواع ته‌تاندیش تا ظرفیت ماهانه ۲۰۰۰ تن را دارد.

محصولات دیگری که واحدهای ذوب کنار ته‌تاندیش تأمین می‌کنند

ته‌تاندیش از خط ریخته‌گری مداوم شمش به‌دست می‌آید و مصرف‌کنندگان اصلی آن شرکت‌های ذوب فولاد و تولیدکنندگان شمش هستند. این واحدها معمولاً علاوه بر ته‌تاندیش، مواد اولیه دیگری هم برای خط تولید خود نیاز دارند. تأمین ذوب فولاد ذوالفقاری کک متالوژی و آنتراسیت را با آنالیز و دانه‌بندی مطابق سفارش تأمین می‌کند و برای شرکت‌هایی که به محصول نهایی ریخته‌گری نیاز دارند، شمش آهن 3sp و 5sp را در سایزهای ۱۰۰، ۱۲۵، ۱۳۰ و ۱۵۰ میلی‌متر عرضه می‌کند.

البته نیاز هر واحد متفاوت است و لازم نیست همه این محصولات را با هم خریداری کنید؛ هر محصول جداگانه و با آنالیز مشخص قابل سفارش است.

خرید و استعلام قیمت ته‌تاندیش از تأمین ذوب فولاد ذوالفقاری

تأمین ذوب فولاد ذوالفقاری امکان تأمین انواع ته‌تاندیش تا ظرفیت ماهانه ۲۰۰۰ تن را دارد. پیش از هر معامله، آنالیز محصول ارائه می‌شود تا قیمت بر پایه عیار واقعی مشخص شود.

برای مشاهده مشخصات و ثبت درخواست، صفحه خرید ته‌تاندیش را ببینید یا از طریق فرم استعلام قیمت با کارشناسان ما در تماس باشید.